Welke 5 punten zijn belangrijk bij goed communiceren?

Hulpje AI verzamelt in mijn browser deze vijf cruciale punten voor goede communicatie:

1. Actief luisteren

Geef volledige aandacht, maak oogcontact en onderbreek de ander niet. Vang niet alleen de woorden op, maar let ook op de non-verbale signalen en vat samen om te checken of je het goed begrijpt.

2. Duidelijk en concreet zijn

Gebruik heldere, eenvoudige taal en vermijd onnodig jargon. Wees bondig en to-the-point, zodat je boodschap gemakkelijk overkomt.

3. Non-verbale communicatie

Let op je eigen lichaamshouding, gezichtsuitdrukkingen en stemtoon. Deze signalen versterken (of ondermijnen) je verbale boodschap. Observeer ook de non-verbale signalen van je gesprekspartner.

4. Empathie en respect

Probeer je in te leven in het perspectief en de gevoelens van de ander. Toon begrip voor verschillende meningen, wat leidt tot een open en respectvolle uitwisseling.

5. Feedback geven en ontvangen

Vraag of de boodschap duidelijk is en wees niet bang om zelf opbouwende feedback te geven. Vraag ook actief om feedback om te zien hoe jouw boodschap wordt ontvangen.

Als je dat alles doet, zorgt dat voor begrip en verbinding, en het voorkomt misverstanden. Aldus AI (en de onbekende bronnen waar het vandaan komt).

Kip of ei?

Maar de hamvraag is of dat alles wel werkt als je je op de een of andere manier emotioneel onveilig voelt in je relatie.

Hoe onveiliger je je voelt, hoe meer negatieve communicatiecirkels er zijn. Van vechten (Fight), vluchten (Flight), verstarren (Freeze), onderdanig gedrag (Fawn) of instorten (Flop).

Sally Edwards noemt dat de vijf F’s als antwoord op traumatische gebeurtenissen. In lichtere mate kunnen die F’s ook je antwoord op lichtere triggers zijn. En kun je in je relatie dus allerlei gradaties in jullie negatieve communicatiecirkels meemaken.

En doe je dat expres?

Wil je zo doen, een van die F’s? Of gebeurt het ondanks je eigen wil om die vijf belangrijke punten voor een goede communicatie te doen?

En ondanks eventueel al je kennis over die vijf communicatieve vaardigheden? Of je kunde, omdat het je buiten je relatie met anderen uitstekend (of goed genoeg) wel lukt?

Voor we die vraag to-the-point beantwoorden, lees eerst even mee wat die vijf F’s in de woorden van Sally Edwards precies betekenen. Om te beoordelen wat je herkent bij jezelf en wat bij je partner.

1. Vechten (Fight): wanneer je gevaar voelt en denkt dat je het kunt overwinnen, bevind je je in de vechtmodus. Tekenen hiervan zijn intense woede, de drang om iemand pijn te doen, je kaken op elkaar klemmen, boos kijken, huilen of maagklachten.

2. Vluchten (Flight): denken dat je aan het gevaar kunt ontsnappen door weg te rennen. Tekenen hiervan zijn rusteloosheid, een gevoel van gevangenschap, lichamelijke activiteit, gevoelloosheid en wijd opengesperde ogen.

3. Verstarren (Freeze): wanneer vechten of vluchten niet mogelijk is, is verstarren een optie. Tekenen hiervan zijn bleekheid, angst, een stijf gevoel, een luide en snelle hartslag en stress zonder merkbare reactie.

4. Onderdanig gedrag (Fawn ofwel Tend-and-befriend): wanneer geen van de bovenstaande reacties werkt, is onderdanig gedrag een manier om anderen te behagen en conflicten te vermijden.

5. Instorten (Flop): wanneer alle andere reacties falen, kan het lichaam instorten of zich overgeven. Dat houdt een volledige uitval in, zoals flauwvallen of in elkaar zakken.

To-the-point antwoord

Nee, natuurlijk doe je een of meer van die vijf F’s niet expres. Al denk je soms misschien wel dat je partner expres boos doet (of jijzelf). Het is namelijk een onbewust aangeleerde strategie (copingmechanisme) om met pijn, angst en onvervulde behoeftes om te kunnen gaan.

De volgende vraag is dan of je die beschermende strategieën positief kunt ombuigen door die vijf punten van een goede communicatie toe te passen.

En dat is nou precies het heikele punt. Het antwoord kun je namelijk niet weten als je het samen niet consequent weet te doen. Want dan kun je het niet ervaren en je conclusies trekken.

Dus ik zou zeggen: doe het eerst maar eens 3 maanden. Die vijf punten van een goede communicatie. En oordeel dan of jullie negatieve communicatiecirkels met die vijf F’s verdwenen zijn. Als dat namelijk niet zo is, dan is er eerst wat anders nodig om de emotionele veiligheid in je relatie te verbeteren.